ดังนั้นความเข้าใจที่ดีขึ้นเกี่ยวกับโรคดังกล่าวจะช่วยทำให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น
เริ่มจากการเรียนรู้เรื่อง กายวิภาคของระบบทางเดินปัสสาวะของผู้ชาย ระบบทางเดินปัสสาวะของผู้ชายมีหน้าที่หลักสองประการคือเป็นทางเดินของปัสสาวะออกจากร่างกาย สร้างและส่งน้ำอสุจิ ในน้ำอสุจิจะประกอบด้วยอสุจิและน้ำหล่อเลี้ยงตัวอสุจิ สำหรับการสืบพันธ์ น้ำอสุจิจะต้องถูกนำไปที่ส่วนเปิดของปากมดลูก องคชาตต้องแข็งตัวพอเพียงที่จะเข้าไปในช่องคลอด องคชาตจะประกอบด้วยแกนกลางที่มีท่อน้ำปัสสาวะ และอีกสองแกนที่เหมือนกับฟองน้ำสามารถขยายตัวได้
กลไกการแข็งตัวขององคชาต การแข็งตัวขององคชาตจะมีกลไกสำคัญอยู่สี่กลไกคืออันดับหนึ่งมีสิ่งกระตุ้นทางเพศจากระบบประสาทและจิตใจ อันดับสองกล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือดแดงคลายตัว อันดับสามช่องว่างที่เรียกว่า lacunar space จะขยายและเลือดเข้ามาขังในแอ่งน้ำทำให้องคชาตแข็งตัว และอันดับสุดท้ายหลอดเลือดดำขององคชาตต้องหดตัว เพื่อไม่ให้เลือดรั่วไหลออกจากแอ่งน้ำระหว่างการแข็งตัวขององคชาต
สิ่งกระตุ้นทางเพศได้แก่ การจินตนาการ การเห็นภาพ การได้รับการสัมผัส และการได้กลิ่น และสิ่งยับยั้งการกระตุ้นได้แก่ความกังวล ความกลัว และการซึมเศร้า เมื่อมีการกระตุ้นจากสมองส่วนกลางจะมีสัญญาณถ่ายทอดมาตามไขสันหลังมาที่องคชาต
ดังนั้นสาเหตุของโรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศ อาจเกิดจากสามประการคือ ไม่สามารถเริ่มให้มีการกระตุ้นทางเพศ ไม่สามารถเติมเต็มช่องว่างของแอ่งน้ำให้เต็ม หรือหลอดเลือดดำขององคชาตไม่สามารถหดตัวไม่ให้เลือดรั่วไหลออกไปได้
การตรวจวินิจฉัยโรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศควรทำเพื่อจุดมุ่งหมายของผู้ป่วย ที่ต้องง่ายและมีประสิทธิภาพ มีการตรวจร่างกายที่เหมาะสม และมีวิธีทดสอบที่ไม่มีอันตราย เช่นการใช้แบบสอบถามนานาชาติของดัชนีสมรรถภาพทางเพศซึ่งมีแบบ 15 ข้อหรือแบบสั้น 5 ข้อ
แบบสอบถามสมรรถภาพทางเพศจะช่วยให้ทราบความรุนแรงของโรค ซึ่งจะต้องเป็นคำถามที่สั้น มีความน่าเชื่อถือ มีความไว มีความจำเพาะ และมีกำลังในการแยกโรคได้ คะแนนน้อยจะบ่งบอกว่ามีอาการของโรคมาก เช่น คะแนนระหว่าง 0-10 จะมีระดับความรุนแรงของโรคอย่างรุนแรง คะแนนระหว่าง 11-16 มีความรุนแรงในระดับปานกลาง คะแนนระหว่าง 16-21 มีระดับความรุนแรงน้อย ถ้าคะแนนมากกว่า 25 แสดงว่าปกติ
นอกจากนี้ยังมีคำถามอีกหลายแบบ เช่นคำถามแบบสั้นข้อที่สอง คุณมีความสามารถในการสอดใส่องคชาตเข้าภายในช่องคลอดหรือไม่ ? หรือ การแข็งตัวขององคชาตได้นานพอเพียงให้ประสบความสำเร็จในการมีเพศสัมพันธ์?.
